آب تازه، نیاز اساسی و ضروری در پرورش طیور

آب تازه، نیاز اساسی و ضروری در پرورش طیور

آب عنصر ضروری برای ادامه حیات و زندگی است، بنابراین باید به عنوان یک فاکتور اساسی و ضروری در پرورش و مدیریت طیور مورد توجه قرار گیرد. کسب نتیجه و عملکرد بهتر در گله های طیور به ساختار، کیفیت و سایر خصوصیات آب وابسته است.

آب در میان تمام اجزاء تغذیه ای، مهمترین است و تقریبا ۵۸% از وزن جوجه ها و ۶۶% از وزن تخم مرغ ها را دربر می گیرد. آب به عنوان یک واسطه در نقل و انتقال مواد غذایی، دفع مواد زائد و حفظ درجه حرارت بدن نقش مهمی ایفا می کند. آب همچنین به عنوان یک منبع مواد معدنی در حدود ۲۰% سدیم، ۷% کلسیم، ۵% منیزیم و ۱۵% از نیازهای گوگردی پرندگان را تامین می کند.

همچنین آب به عنوان یک عامل موثر در بهبود و افزایش بهره وری مواد غذایی شناخته شده است. افزودن اکسیژن به آب میزان سوخت و ساز در طیور را به میزان ۳۲% در بهره وری از مواد غذایی افزایش می دهد و نیز ۱۲% از هزینه های خوراک را کاهش می دهد. این نتایج، آینده و افقی روشن را برای اکثر شرکتها و موسسات دست اندر کار صنعت پرورش طیور به منظور رسیدن به وزن های هدف کشتارگاهی در کوتاه مدت، به دنبال خواهد داشت.

کیفیت آب

استانداردهای کیفی آب شامل فاکتورها و عواملی است که سلامتی، مزه و سختی آب در سیستم های آبخوری و سمیت آن را تحت تاثیر قرار می دهد. اطلاعات مندرج در جدول(۱)، به عنوان عوامل اصلی کیفی موثر بر تولید طیور مشاهده و گزارش شده اند.

      *جدول (۱): معیارهای بررسی کیفیت آب برای پرورش طیور

ردیف

فاکتورهای کیفیت آب

حداکثر میزان قابل قبول

ردیف

فاکتورهای کیفیت آب

حداکثر میزان قابل قبول

۱

باکتری ها

هتروفیک ها

۱۰۰ CFU/100 ml

7

منیزیم

۱۲۵ ppm

کلی فرم ها

۵۰ CFU/100 ml

8

منگنز*

۰/۰۵ ppm

2

pH

6/8 – ۸/۰

۹

نیترات

۲۵  ppm

3

سختی

ppm 110

10

فسفر

۰/۱  ppm

4

کلسیم

۵۵۰  ppm

11

پتاسیم

۵۰۰  ppm

5

مس

۰/۶ ppm

12

سدیم

۵۰  ppm

6

آهن*

۰/۰۳ ppm

13

سولفات

۲۵۰  ppm

       *میزان غلظت آهن حداکثر تا ۶۶۰  ppm و منگنز حداکثر تا ۲۰  ppm ممکن است بر روی سلامتی پرندگان اثری نداشته باشد، اما بر روی لوله های آب و سیستم مه         پاش اثر منفی دارد.  (Source: D.Brain et al., 2006, Water quality guide for poultry)

علاوه بر این، نباید اجازه داد که آب راکد مانده و یا به عبارت دیگر گندیده شود. همچنین باید یادآور شد که در بعضی مناطق آب و هوایی، به خصوص در مناق گرمسیری، آب ممکن است زمینه تخمگذاری و رشد برای پشه ها و سایر حشرات را فراهم سازد. بنابراین، همه مخازن ذخیره آب در خارج از سالن پرورش باید به خوبی پوشانده شده و آبخوری های داخل سالن باید به طور منظم تمیز و پاک گردند.

آب و استرس حرارتی

اکثر برنامه های مربوط به مصرف آب بر پایه درجه حرارت ۲۱°C در محیط در نظر گرفته شده اند و به ازای هر ۱ درجه سانتی گراد افزایش دما، میزان مصرف آب در حدود ۷% افزایش می یابد. در حداکثر شرایط دمایی و درجه حرارت های بسیار بالا، میزان فعالیت پرنده و مصرف آب کاهش می یابد. این موضوع در مصرف و جذب مواد غذایی، وزن گیری، تولید تخم مرغ، کیفیت پوسته تخم مرغ، باروری پرنده های ماده، وضعیت و ترکیب لاشه، اثرات معکوس برجای گذاشته و سلامتی پرنده را با مشکل مواجه خواهد ساخت. این موضوع در رابطه با جوجه های گوشتی که در سیستم های باز و در مناطق گرمسیری پرورش می یابند بیشتر صدق می کند. بر این اساس میزان نیاز طیور پرورشی به تراف های آبخوری بر اساس سن پرورش در جدول شماره(۲)ذکر شده است.  

*جدول (۲): میزان نیاز طیور به تراف های آبخوری در سنین مختلف تحت شرایط مناطق گرمسیر

ردیف

سن پرنده(هفته)

طول تراف به ازای ۱۰۰ پرنده(متر)

۱

۱ – ۴

۱

۲

۵ – ۸

۱/۸

۳

۹ – ۱۸

۲/۵

۴

دوره تخمگذاری

۲/۵

Source: G. Williamson and W. Payne                                                                     

کیفیت منابع آب

امروزه اکثر منابع عمومی آب بر اساس منابع سالم و مطمئن تامین می شوند. اگر چه در تعدادی از کشورها، منابع تامین آب حتی برای مصارف انسانی نیز ممکن است مطمئن و قابل اعتماد نباشند. بر اساس تعدادی از گزارش ها در کشورهای مختلف، فاش شده است که منابع تامین آب عمومی مربوط به چند روز گذشته و حتی چند هفته قبل می باشد. علاوه بر این، آزمایشات کیفی حضور طیف وسیعی از میکروب های بیماری‌زا مانند اسهال و تیفوئید همراه با مقادیر بسیار زیادی از ذرات و ناخالصی ها که آب را شبیه به آب انبه یا ملاس رقیق با مزه کاملا غیرقابل قبول نشان داده است. این قبیل مشکلات و مسائل در بسیاری از مناطق سبب شده است که پرورش دهندگان طیور به علت عدم دسترسی به آب مناسب و تازه، فعالیتشان را متوقف نمایند.

 منابع جایگزین

چاه های آرتزین ممکن است به عنوان یک منبع جایگزین سالم و خالص آب مورد استفاده قرار گیرند، اما بسیاری از آنها ممکن است املاح بسیار بالایی داشته و یا بسیار اسیدی باشند. همانطور که در جدول شماره (۱) ذکر گردید، pH مطلوب آب باید بین ۸- ۶ باشد. مقادیر بالاتر pH دلیل بر اینست که آب با نمک هایی مانند بیکربنات سدیم آلوده شده است. خوردن آب آلوده به بیکربنات، اغلب منجر به کاهش مصرف نمک های تغذیه ای مانند کلسیم، فسفر، منیزیم و پتاسیم توسط پرنده‌ها خواهد شد. به عبارت دیگر، آب‌های اسیدی احتمال ابتلا به آلودگی های انگلی را بیشتر می کند و نیز می تواند سلامتی حیوانات را به طور جدی دچار مشکل نماید.

یک ارتباط محکم و قوی بین اسیدی و قلیایی بودن آب با عمق چاه‌ها و از جایی که آب استخراج می شود وجود دارد. در عمق ۳۰ متری، آب اسیدی است، در حالیکه در اعماق ۱۰۰ متری و یا بیشتر آب معمولا قلیایی است. pH مطلوب در چاه های با عمق ۶۰- ۵۰ متری یافت می‌شود. اگر چه این ارتباط ممکن است در یک نقطه از دنیا با نقطه ای دیگر بسته به عوامل جغرافیایی و عمق چاه های مورد استفاده در صنعت طیور که به عنوان عاملی در تامین آب پاک و سالم باید مورد توجه قرار گیرد، بسیار متغیر باشد. در مواردی که این روش امکان پذیر نباشد، استفاده از اسیدیفایرها یا عوامل بافرینگ جهت کنترل pH آب باید مورد توجه قرار گیرند. این عوامل و فاکتورها باید در مقادیر توصیه شده توسط تولیدکنندگان تامین شده و بر اساس یک قاعده منظم و استوار مورد استفاده قرار گیرد. تهیه و تامین نامنظم این عوامل یا تغییر جدی و موثر در تهیه و تدارک سازی این عوامل ممکن است الگوهای مصرف آب و خوراک را توسط طیور تحت تاثیر قرار داده و نیز ممکن است منجر به بروز مشکلات تحت بالینی روده‌ای گردد.    

گردآوری و ترجمه: دکتر بهزاد نجارصادقی

References:

1)Salah H. Esmail, Fresh water a basic requirement for good performance, World Poultry, Volume 07, No. 27(2011).

2) Peter C. Scott, Ahern T., Scolexia Animal and Avian Health Consultancy(authors), National Water Biosecurity Manual Poultry Production, First Edition August 2009.

 

1597 بازدید

  نظر خود را درباره این مطلب بنویسید